CONCERTKOOR KOV GRONINGEN

Mendelssohn is wel beschreven als een beschaafde man die beschaafde muziek componeerde. In zijn tijd was hij enorm populair, maar na zijn dood werd hij onderschat en verguisd (bijvoorbeeld door Wagner). Alle andere grote componisten hadden hun worstelingen, met geld, met hun gezondheid of met hun broodheren; bij Mendelssohn leek alles van een leien dakje te gaan en dat zou aan zijn muziek te horen zijn: altijd keurig, evenwichtig en in balans. Het was een wonder geweest als hij onder dit buitengewoon gelukkige gesternte geen wonderkind was geworden, hoor je zijn critici denken.

Toch zijn er een paar kanttekeningen te maken bij het 'perfecte' van Mendelssohn. Allereerst is daar zijn enorme 'drive'. Hij deed zoveel dingen dat een normale sterveling daar twee tot drie levens voor nodig zou hebben gehad. Die zou aan zijn werk als dirigent, componist, pianist, organist, leraar, concert- en festivalorganisator zijn handen al meer dan vol hebben gehad. Maar naast zijn muzikale verantwoordelijkheden besteedde hij ook tijd aan reizen, reed hij paard, was hij wandelaar en bergbeklimmer en schilderde hij niet onverdienstelijk. En hij deed niets half: onder zijn bezielende leiding bereiken de Gewandshausconcerten in Leipzig en het conservatorium aldaar Europese vermaardheid.

Een echte handicap vormde zijn onzekerheid. Hij was niet gauw tevreden over zijn werk en bleef vaak bijschaven. Zo werkte hij bijvoorbeeld veertien jaar aan zijn Italiaanse symfonie, en in het jaar van zijn dood had hij nog plannen om het laatste deel om te gooien.

Ook over de Elias was hij niet tevreden: na de première in Engeland begon hij direct het stuk te herschrijven.

De Elias

Mendelssohn liep al vanaf 1836, na de voltooiing van zijn oratorium Paulus, rond met de gedachte om ook het leven van de profeet Elia op muziek te zetten. De figuur van Elia moet hem zeer geïntrigeerd hebben, want hij schreef: Eigenlijk stelde ik me Elia voor als een door en door echte profeet, een van het type dat we heden ten dage zo goed zouden kunnen gebruiken: sterk, ijverig, ja zelfs chagrijnig, kwaad en tobberig - zo heel anders dan bijna de hele wereld - en toch hoog gedragen, als op de vleugels van engelen.....'.

Het 2000-koppige publiek was laaiend enthousiast. De gewoonte om niet te applaudisseren bij oratoria zetten de anders zo gereserveerde toeschouwers graag aan de kant. Acht delen moesten zelfs herhaald worden. Ondanks het succes ging Mendelssohn na de première, onmiddellijk aan de slag met het herschrijven van het stuk. Zo componeerde hij alle recitatieven opnieuw, en bracht hij veranderingen aan in aria's en koren.